“Làm xẹp sẹo” thực chất là làm giảm phần collagen tăng sinh quá mức và hạn chế nó tiếp tục dày lên. Có ba việc làm được tại nhà và hai việc phải do bác sĩ thực hiện — hiệu quả đến đâu phụ thuộc nhiều vào sẹo còn mới hay đã cũ.
Ba việc làm được tại nhà
Silicone, dùng đủ lâu
Gel hoặc miếng dán silicone là biện pháp tại nhà có bằng chứng rõ nhất. Điều kiện để có tác dụng: tối thiểu 12 giờ mỗi ngày, duy trì 3–6 tháng liên tục. Bôi vài lần rồi bỏ, hoặc chỉ dán ban ngày vài tiếng, gần như không thay đổi được gì — và đó là lý do nhiều người kết luận sai rằng silicone vô dụng.
Ép và massage
Áp lực đều lên vùng sẹo giúp hạn chế tăng sinh; massage nhẹ theo vòng tròn vài phút mỗi ngày giúp làm mềm mô. Chỉ bắt đầu khi vết thương đã liền kín hẳn, không massage lên vết còn hở hoặc đang đóng vảy.
Che nắng
Sẹo mới rất dễ tăng sắc tố khi phơi nắng, và vết sẫm màu đó tồn tại lâu hơn nhiều so với phần gờ nổi. Che kín hoặc dùng kem chống nắng trong ít nhất 12 tháng là việc rẻ nhất mà nhiều người bỏ qua.
Hai việc cần bác sĩ
- Tiêm nội tổn thương: đưa thuốc trực tiếp vào sẹo để làm mềm và xẹp phần cứng, thường vài đợt cách nhau 4–6 tuần. Đây là thủ thuật y tế — tiêm sai lớp gây teo da, giãn mạch và mất sắc tố ngay tại chỗ tiêm.
- Laser: laser mạch máu giảm đỏ, laser vi điểm cải thiện bề mặt và độ mềm. Thường phối hợp cùng silicone chứ không thay thế.
Những cách nên bỏ qua
Nhiều mẹo lan truyền không có tác dụng với sẹo phì đại và một số còn làm nặng thêm: chà xát mạnh bằng vật cứng, đắp lá hoặc bôi các chất không rõ nguồn gốc lên sẹo còn mới, tự dùng thuốc tiêm mua ngoài, hoặc cố nặn bóp vùng sẹo. Sẹo đang đỏ mà bị kích thích cơ học liên tục thì phản ứng viêm kéo dài, kết quả ngược với mong muốn.
Sẹo cũ đã cứng và trắng thì sao
Sẹo đã ổn định (thường sau 12–24 tháng) đáp ứng kém hơn hẳn với silicone và tiêm, vì quá trình tăng sinh đã dừng. Lúc này hướng xử lý thiên về cải thiện bề mặt bằng laser, hoặc cắt sửa sẹo với các trường hợp sẹo xấu ở vị trí lộ hay gây co kéo. Chi tiết ở bài điều trị sẹo phì đại và sẹo phì đại bao lâu thì khỏi.
Chưa chắc sẹo của mình là phì đại hay sẹo lồi? Hai loại này điều trị khác nhau, nên xác định đúng trước khi bắt đầu — liên hệ để được xem trực tiếp.
