Sẹo lồi là một dạng sẹo phát triển quá mức sau khi da bị tổn thương, gây mất thẩm mỹ và đôi khi ảnh hưởng đến sinh hoạt. Vì đặc tính tăng sinh collagen không kiểm soát, điều trị sẹo lồi luôn là một thách thức và cần được thực hiện bằng các phương pháp khoa học phù hợp. Hiểu rõ nguyên nhân hình thành, dấu hiệu nhận biết và phác đồ điều trị chuẩn sẽ giúp hạn chế sẹo tiến triển nặng, đồng thời cải thiện kết quả thẩm mỹ lâu dài.
Nguyên Nhân Gây Sẹo Lồi
Có nhiều yếu tố khiến cơ thể hình thành sẹo lồi thay vì sẹo phẳng bình thường, trong đó phổ biến nhất gồm:
1. Cơ địa và di truyền
Một số người có cơ địa dễ tạo sẹo lồi do tế bào sợi (fibroblast) hoạt động mạnh, sản sinh collagen quá mức. Tình trạng này thường gặp ở người trẻ tuổi, da sẫm màu và có tiền sử gia đình bị sẹo lồi.
2. Tổn thương sâu hoặc viêm kéo dài
Khi vết thương ăn sâu xuống lớp bì, hoặc thời gian lành kéo dài do nhiễm trùng – viêm – chăm sóc sai cách, mô da bị phá hủy nặng khiến cơ thể tăng sinh collagen không kiểm soát, dễ tạo sẹo lồi.
3. Vị trí dễ bị sẹo
Những vùng chịu lực căng kéo mạnh như vai, ngực, cổ, cánh tay… dễ hình thành sẹo lồi hơn các vị trí khác.
4. Phẫu thuật, xỏ khuyên, mụn viêm nặng
Các tổn thương này đều có nguy cơ tạo sẹo lồi, đặc biệt khi chăm sóc không đúng hoặc người bệnh có cơ địa dễ sẹo.
Dấu Hiệu Nhận Biết Sẹo Lồi
-
Sẹo phát triển vượt khỏi ranh giới vết thương cũ
-
Màu đỏ, tím hoặc sậm màu hơn vùng da xung quanh
-
Bề mặt cứng, nổi cao, bóng
-
Có thể kèm ngứa, đau hoặc cảm giác căng
-
Lâu năm có xu hướng dày hơn, lan rộng ra hai bên
Sẹo lồi không tự biến mất theo thời gian, thậm chí có thể to dần nếu không điều trị.
Phác Đồ Điều Trị Sẹo Lồi
Tùy mức độ sẹo, thời gian tồn tại và vị trí, bác sĩ sẽ chỉ định một hoặc nhiều phương pháp kết hợp để đạt hiệu quả tốt nhất.
1. Tiêm Steroid nội sẹo
Đây là phương pháp phổ biến nhất giúp làm mềm mô sẹo, giảm độ dày và giảm ngứa. Cần thực hiện nhiều lần cách nhau 3–6 tuần để tối ưu kết quả.
2. Laser điều trị
Laser xung nhuộm màu và laser fractional giúp làm phẳng sẹo, giảm đỏ, cải thiện cấu trúc da. Laser thường được kết hợp với tiêm nội sẹo để tăng hiệu quả.
3. Gel/miếng dán silicone
Silicone giúp làm mềm mô sẹo, giảm tăng sinh collagen và hạn chế tái phát. Phương pháp này thích hợp điều trị kéo dài hoặc hỗ trợ sau các thủ thuật khác.
4. Áp lực – băng ép chuyên dụng
Được sử dụng nhiều trong sẹo lồi diện rộng, đặc biệt sau bỏng. Băng ép giúp kiểm soát hướng phát triển mô sẹo, giảm độ dày và hạn chế lan rộng.
5. Áp lạnh (Cryotherapy)
Làm đông mô sẹo để phá vỡ các sợi collagen bất thường. Thường dùng cho sẹo nhỏ hoặc kết hợp tiêm trong sẹo.
6. Phẫu thuật cắt sẹo
Áp dụng cho sẹo lồi lớn hoặc sẹo làm biến dạng vùng da. Tuy nhiên nguy cơ tái phát rất cao nếu không kết hợp các phương pháp khác như ở trên.
Kết Quả Điều Trị
Kết quả điều trị sẹo lồi phụ thuộc vào:
-
Thời gian tồn tại của sẹo (sẹo càng mới càng dễ xử lý)
-
Cơ địa từng người
-
Vị trí sẹo
-
Mức độ kiên trì theo phác đồ
Đa số trường hợp đáp ứng tốt khi áp dụng đa phương pháp: tiêm steroid + laser + silicone/áp lực. Sẹo có thể phẳng hơn 40–80%, giảm đỏ, mềm hơn và bớt khó chịu. Với sẹo lồi lâu năm, quá trình điều trị cần nhiều buổi và thời gian lâu hơn, đôi khi kéo dài 3–12 tháng.
Điều quan trọng là không để sẹo phát triển quá lớn mới bắt đầu điều trị, vì sẹo càng dày càng khó xử lý.
Tham khảo: Keloid (sẹo lồi)
