Sẹo Phì Đại Là Gì? Cách Nhận Biết Và Điều Trị Hiệu Quả #2512

Dr. Khoa Trần

Sẹo Phì Đại Là Gì? Cách Nhận Biết Và Điều Trị Hiệu Quả

Sẹo phì đại là tình trạng sẹo hình thành sau tổn thương da, trong đó mô sẹo phát triển quá mức nhưng chỉ giới hạn trong phạm vi vết thương ban đầu. Không giống sẹo lồi, sẹo phì đại không lan ra ngoài ranh giới tổn thương, tuy nhiên vẫn có thể dày, đỏ, cứng, gây ngứa, đau và ảnh hưởng đáng kể đến thẩm mỹ cũng như sinh hoạt hằng ngày. Sẹo phì đại thường gặp sau bỏng, phẫu thuật, chấn thương sâu hoặc vết thương lành kéo dài.

Sẹo Phì Đại Hình Thành Như Thế Nào?

Khi da bị tổn thương, cơ thể sẽ kích hoạt quá trình lành thương bằng cách sản sinh collagen để tái tạo mô mới. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, collagen được tạo ra quá nhiều và không được tái cấu trúc đúng cách, dẫn đến mô sẹo dày lên bất thường. Đây chính là cơ chế hình thành sẹo phì đại.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ sẹo phì đại bao gồm:

Vết thương sâu, diện tích lớn hoặc lành chậm trên 2–3 tuần
Bỏng độ II sâu, độ III
Nhiễm trùng hoặc viêm kéo dài trong quá trình lành thương
Vị trí da thường xuyên căng kéo như vai, ngực, khớp, cổ
Cơ địa dễ tăng sinh sẹo

Cách Nhận Biết

Sẹo phì đại có một số đặc điểm giúp phân biệt với các loại sẹo khác:

Sẹo nhô cao hơn bề mặt da, dày và cứng
Màu sắc thường đỏ, hồng hoặc sẫm hơn da xung quanh
Không lan rộng ra ngoài vết thương ban đầu
Có thể gây ngứa, đau hoặc căng tức
Thường xuất hiện sau vài tuần đến vài tháng sau khi da lành

Theo thời gian, sẹo phì đại có thể giảm đỏ và mềm hơn, nhưng hiếm khi tự hết hoàn toàn nếu không can thiệp.

Sẹo Phì Đại Có Nguy Hiểm Không?

Sẹo phì đại không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng có thể gây nhiều vấn đề:

Mất thẩm mỹ, đặc biệt ở vùng mặt, cổ, tay
Gây khó chịu kéo dài như ngứa, đau
Hạn chế vận động nếu sẹo nằm gần khớp
Ảnh hưởng tâm lý, khiến người bệnh mất tự tin

Vì vậy, việc điều trị sẹo phì đại sớm và đúng phương pháp là rất quan trọng.

Các Phương Pháp Điều Trị Hiệu Quả

Điều trị sẹo phì đại cần phác đồ phù hợp với từng giai đoạn và mức độ sẹo, thường kết hợp nhiều phương pháp để đạt hiệu quả tốt nhất.

Điều Trị Bảo Tồn

Gel hoặc miếng dán silicone: giúp giữ ẩm, làm mềm sẹo và hạn chế tăng sinh collagen
Liệu pháp áp lực: thường dùng cho sẹo sau bỏng, giúp giảm độ dày sẹo theo thời gian

Điều Trị Can Thiệp

Tiêm corticosteroid nội sẹo: ức chế tăng sinh collagen, làm sẹo xẹp và mềm hơn
Laser điều trị sẹo: giúp giảm đỏ, cải thiện bề mặt và cấu trúc sẹo
Phẫu thuật chỉnh sửa sẹo: áp dụng với sẹo lớn, nhưng cần kết hợp điều trị bổ trợ để tránh tái phát

Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào tuổi sẹo, kích thước, vị trí và cơ địa từng người.

Điều Trị Bao Lâu Thì Có Kết Quả?

Sẹo phì đại không thể cải thiện trong thời gian ngắn. Thông thường:

Cần nhiều tháng điều trị liên tục
Sẹo sẽ mềm dần, xẹp bớt, giảm đỏ, chứ không biến mất hoàn toàn
Điều trị sớm khi sẹo còn mới cho hiệu quả tốt hơn sẹo lâu năm

Kiên trì và tuân thủ đúng phác đồ là yếu tố quyết định kết quả.

Kết Luận

Sẹo phì đại là một dạng sẹo tăng sinh phổ biến sau bỏng, phẫu thuật hoặc chấn thương da. Dù không nguy hiểm, sẹo phì đại vẫn gây ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống nếu không được xử lý đúng cách. Nhận biết sớm, điều trị đúng phương pháp và theo dõi lâu dài sẽ giúp cải thiện sẹo rõ rệt và hạn chế nguy cơ tái phát.